Ziemia rolna - kto może ją kupić? Co mówią przepisy?

Zakup ziemi rolnej to jedna z najlepszych inwestycji dla osób, które prowadzą lub chcą prowadzić własne gospodarstwo rolne. Kupno ziemi daje możliwość uprawiania roślin czy hodowli zwierząt. Wiele osób traktuje zakup jako inwestycję, zwłaszcza jeśli wartość ziemi rośnie lub można na niej zarobić poprzez wynajem czy sprzedaż. Część osób kupuje ziemię z myślą o prowadzeniu działalności turystycznej, takich jak agroturystyka czy organizowanie wypoczynku na łonie natury.

Kto może kupić ziemię rolną?

W Polsce nabywanie ziemi rolnej przez osoby fizyczne i prawne jest regulowane przez ustawę o kształtowaniu ustroju rolnego. Zgodnie z tą ustawą, ziemię rolną mogą nabyć:

• osoby fizyczne posiadające obywatelstwo polskie lub obywatelstwo innego państwa Unii Europejskiej, które prowadzą działalność rolniczą na terytorium Polski,

• spółki prawa polskiego lub Unii Europejskiej, których kapitał jest w 100% polski lub unijny, a przedmiotem ich działalności jest prowadzenie gospodarstwa rolnego.

Należy zaznaczyć, że osoby, które prowadzą gospodarstwo i np. sklep rolniczy, a dodatkowo chcą nabyć ziemię, muszą uzyskać zgodę organu administracji państwowej, którym jest właściwy wojewoda, na zasadach określonych w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego.

Jak wygląda proces kupowania ziemi rolnej?

Pierwszym krokiem jest znalezienie odpowiedniej nieruchomości, która spełnia wszystkie wymagania. Można to zrobić, korzystając z ofert agencji nieruchomości, portali internetowych, ogłoszeń prasowych lub poprzez bezpośredni kontakt z właścicielem. Bardzo ważnym krokiem jest weryfikacja statusu prawno-administracyjnego nieruchomości. Przed zakupem należy sprawdzić czy wybrana przez nas działka ma status ziemi rolnej, czy jest objęta ograniczeniami w użytkowaniu lub przeznaczona do sprzedaży. Weryfikację można przeprowadzić w urzędzie gminy lub starostwie powiatowym. 

Następnie potencjalny nabywca składa wójtowi lub burmistrzowi (w zależności od wielkości miejscowości) zgłoszenie chęci nabycia ziemi rolnej wraz z dokumentami potwierdzającymi posiadanie obywatelstwa polskiego lub obywatelstwa UE oraz prowadzenie działalności rolniczej. Organem właściwym do wydania zgody na nabycie ziemi rolnej jest wojewoda. Wniosek o wydanie zgody należy złożyć w ciągu 30 dni od zgłoszenia chęci nabycia. Wojewoda ma 60 dni na wydanie decyzji.

Gdy wojewoda wyda pozytywną decyzję można przystąpić do formalności, czyli podpisania umowy sprzedaży. W umowie muszą być określone m.in. warunki sprzedaży, cena, forma zapłaty oraz termin przekazania nieruchomości. Następnie należy uregulować formalności związane z podatkami i opłatami.

Dodatkowe formalności związane z zakupem ziemi rolnej

Osoby, które prowadzą gospodarstwo rolne i np. sklep rolniczy muszą pamiętać o konieczności uregulowania podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku zakupu ziemi rolnej. Podatek ten wynosi 2% wartości nieruchomości. PCC jest płacony przez nabywcę nieruchomości i musi zostać uregulowany w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli od dnia podpisania umowy sprzedaży.

Warto zaznaczyć, że w niektórych przypadkach, na przykład w przypadku nabycia ziemi rolnej przez osoby fizyczne prowadzące indywidualną działalność gospodarczą lub spółki cywilne, podatek PCC może być obniżony o połowę, czyli wynosić 1% wartości nieruchomości.

Ponadto warto pamiętać, że poza podatkiem PCC, nabywca ziemi rolnej może również ponosić inne koszty związane z nabyciem nieruchomości, takie jak opłaty notarialne, koszty uzyskania zgody wojewody na nabycie nieruchomości czy koszty ewentualnych prac związanych z adaptacją nieruchomości do celów rolniczych.